English: README.md
Vestinno (INVEST + INNOVATION birleşimi), İnovatörleri (satıcılar) Yatırımcılarla (alıcılar) buluşturan iki taraflı bir dijital pazar yeridir. Garajda çalışan mucitlerden araştırma laboratuvarlarına kadar inovatörler fikri mülkiyet, kod ve teknik çizim gibi uygulanabilir çözümleri listeler. Sermayesi hazır yatırımcılar da bunları doğrudan satın alır. Platformun sloganı “Yatırımın İnovasyonla Buluştuğu Yer” (“Where Investment Meets Innovation”) şeklindedir. Misyonu inovasyonu demokratikleştirmektir: inovatörler hisse vermeden ve sunum yapmadan emeklerinin karşılığını alır, yatırımcılar da ürüne ya da girişime dönüştürebilecekleri, ön elemeden geçmiş, yüksek kaliteli varlıklara ulaşır.
Kalite, manuel moderasyondan çok platformun kurallarıyla sağlanır. Kariyer Modu adlı oyunlaştırılmış itibar sistemi, inovatörlerin daha yüksek fiyatlı fikir satma hakkını doğrulanmış satışlarla kazanmasını şart koşar. Her fikir, herkese açık bir Tanıtım (Teaser) ve yalnızca satın alma sonrasında açılan özel bir Kasa (Vault) olarak ikiye ayrılır. Problem Panosu, yatırımcıların çözülmesini istedikleri sorunları yayımlamasına imkân verir. Platform her satıştan sabit %20 komisyon ve abonelik ücretleri kazanır.
Fikirlerin birer varlık gibi alınıp satıldığı, premium ve minimalist bir pazar yeri kurulması:
flowchart TD
PB["Yatırımcı Problem Panosu'nda problem yayımlar"] -->|inovatör bağlı bir fikirle yanıt verir| I["İnovatör fikir yayımlar"]
I --> T["Açık Tanıtım: başlık, problem, sektörler, fiyat, puanlar"]
I --> V["Özel Kasa: tam çözüm, kod, teknik çizimler, dosyalar"]
T --> B["Yatırımcı tanıtımlara göz atar ve satın alır"]
B --> UV["Kasa alıcıya açılır"]
V --> UV
B --> S["Gelir paylaşımı: %80 inovatör, %20 platform"]
UV --> RT["Yatırımcı fikri puanlar"]
B -->|doğrulanmış satışlar seviyeyi yükseltir| REP["İtibar: Kariyer Modu seviyesi, puanlar, rozetler"]
RT --> REP
REP -->|daha yüksek fiyat tavanı ve alıcı güveni| I
| Rol | Ne yapar |
|---|---|
| İnovatör (Satıcı) | Fikri mülkiyet (çözüm mantığı, kod, teknik çizim) yükler ve satar. Her satışın %80’ini alır. Bir fikri Problem Panosu’ndaki açık bir probleme bağlayabilir. Bir fikirde adını gizlemeyi seçebilir. |
| Yatırımcı (Alıcı) | Seçtiği sektörlerdeki fikirlere göz atar ve satın alır. Problem Panosu’nda problem yayımlar. Satın aldığı fikirleri puanlar. Sektörlerinde yeni fikir yayımlandığında e-posta bildirimi alır. |
| Platform (Yönetici) | Planları yönetir, itirazları sonuçlandırır, dolandırıcı kullanıcıları yasaklayabilir, dondurulmuş durumu kaldırabilir, gelir ve komisyonu izler. |
Ücretsiz kademe yoktur. Her iki taraf da ilk kayıt (onboarding) sırasında ücretli bir plana abone olur.
İnovatör planları: üst kademeler daha fazla aktif fikir ve daha yüksek fiyat imkânı sağlar. Bir üst kademeye geçmek için önceki kademenin rozeti ve belirli sayıda doğrulanmış satış gerekir.
| Plan | Aylık ücret | Aktif fikir | Fikir başına azami fiyat | Fikir başına sektör | Giriş koşulu |
|---|---|---|---|---|---|
| Starter | ~2 $ | 2 | 50 $ | 3 | Herkese açık |
| Plus | 7 $ | 5 | 200 $ | 5 | Starter rozeti + 2 doğrulanmış satış |
| Pro | 45 $ | 10 | 1.000 $ | 7 | Plus rozeti + 4 doğrulanmış satış |
| Ultra | 100 $ | 20 | 10.000 $ | 10 | Pro rozeti + 10 doğrulanmış satış |
Yatırımcı planları: üst kademeler daha fazla satın alma, daha üst kademe fikirler ve daha fazla sektör sağlar. Yatırımcılar yalnızca seçtikleri sektörlerdeki fikirleri satın alabilir (Ultra her sektörden alabilir) ve bu sektörlerde yayımlanan yeni fikirler için e-posta bildirimi alır.
| Plan | Aylık ücret | Aylık satın alma | Satın alınabilen fikir kademeleri | Sektör |
|---|---|---|---|---|
| Small | 20 $ | 3 | Starter, Plus | 1 |
| Medium | 50 $ | 5 | Starter, Plus, Pro | 2 |
| Enterprise | 200 $ | 10 | Tüm kademeler | 3 |
| Ultra | 1.000 $ | Sınırsız | Tüm kademeler | Tümü |
Plan yükseltmeleri hemen geçerli olur. Plan düşürmeler mevcut fatura döneminin sonunda geçerli olur. İptal edilen abonelik, fatura döneminin sonunda kısmi (orantılı) iade yapılmadan sona erer.
| Bölüm | Görünürlük | İçerik |
|---|---|---|
| Tanıtım (açık) | Tüm aboneler | Başlık, problem tanımı, sektörler, fiyat, satıcı puanı, yapay zekâ değerlendirme puanı. Alıcıların platformu atlamaması için bağlantı ve iletişim bilgisine izin verilmez. |
| Kasa (özel) | Yalnızca o fikrin alıcıları (ve fikrin sahibi) | Tam çözüm mantığı, kaynak kod, teknik çizimler, indirilebilir dosyalar |
İnovatörler yüksek fiyatlı ürünleri hemen satamaz, bunu hak etmeleri gerekir. Seviyeler doğrulanmış satışlar biriktikçe otomatik olarak yükselir ve ulaşılan bir seviye bir daha kaybedilmez.
| Seviye | Gereken doğrulanmış satış | Fikir başına fiyat aralığı |
|---|---|---|
| Starter | 0 | 20 $ – 50 $ |
| Plus | 2 | 20 $ – 200 $ |
| Pro | 4 | 20 $ – 1.000 $ |
| Ultra | 10 | 20 $ – 10.000 $ |
Bir inovatörün efektif fiyat limiti, kariyer seviyesi limiti ile abonelik kademesi limitinden yüksek olanıdır. Kariyer ilerlemesi, satış sayısı ve geçerli fiyat limiti inovatör panelinde gösterilir. Kariyer Modu; güven puanı, puanlamalar ve rozetlerle birlikte, hangi inovatörlerin işi teslim etme konusunda geçmişi olduğunu alıcılara gösterir.
Problem Panosu, pazar yerinin olağan akışını tersine çevirir. Önce inovatörlerin çözüm listelemesi yerine, bir yatırımcı çözülmesini istediği bir problemi yayımlar.
Bir abonelik ödemesi başarısız olursa (ör. kartın süresi dolmuşsa) ya da kullanıcı aboneliğini iptal ederse hesap dondurulur. Hesap silinmez:
Kullanıcıların gönderdiği tüm metinler (fikirler, problemler, değerlendirmeler, itirazlar ve profil adları) küfür ve hakaret içeren dile karşı otomatik olarak denetlenir; denetimi geçemeyen gönderiler genel bir mesajla reddedilir. Buna ek olarak her fikir, her yayımlanışında 0 ile 10 arasında şeffaf bir yapay zekâ değerlendirme puanı alır. Puan, yatırımcı odaklı ölçütlere dayanır: problem–çözüm uyumu, özgünlük, yatırım potansiyeli, uygulanabilirlik ve anlaşılırlık. Böylece düşük kaliteli fikirler gizlenemez.
Fikirler ve problemler iki düzeyli bir hiyerarşide sınıflandırılır: her biri çok sayıda özel sektör içeren geniş kategoriler (toplam 762 sektör). Sınıflandırma, küçük atölyelerden (plastik, ahşap, el sanatları) büyük kuruluşlara (uzay, enerji, telekom) kadar her şeyi kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. 16 üst düzey kategori şunlardır:
| İmalat ve Malzemeler | Elektronik ve Donanım | Yazılım ve BT | Sağlık ve Yaşam Bilimleri |
| Enerji ve Kamu Hizmetleri | Ulaşım ve Lojistik | Tüketici ve Perakende | Finans ve Profesyonel Hizmetler |
| Telekom ve Medya | İnşaat ve Gayrimenkul | Tarım ve Gıda Üretimi | Kamu, Savunma ve Uzay |
| Eğitim ve Araştırma | Çevre ve Sürdürülebilirlik | Endüstriyel ve B2B | Diğer |
Bir fikir, inovatörün planına göre en fazla 3, 5, 7 veya 10 sektörle etiketlenebilir. Bir problemin tek bir sektörü olur.
| Gelir kalemi | Açıklama |
|---|---|
| Sabit %20 komisyon | Kademeden bağımsız olarak her fikir satışında %80 inovatöre, %20 platforma gider. Ödeme işlem ücretleri toplam tutardan düşülür. |
| İnovatör abonelikleri | Daha fazla aktif fikir ve daha yüksek fiyat tavanı sağlayan dört kademe (Starter, Plus, Pro, Ultra). |
| Yatırımcı abonelikleri | Daha fazla satın alma, daha üst kademe fikirler ve daha fazla sektör sağlayan dört kademe (Small, Medium, Enterprise, Ultra). |
Düşük sabit maliyet stratejisi. Platform, sıfıra yakın sabit maliyetle başlayacak (“1 $ ile başlangıç”) şekilde tasarlanmıştır; böylece maliyetleri yalnızca kullanıcı tabanı ve gelir büyüdükçe artar.
Platformun kullanıcı tabanına göre üç fazda büyümesi planlanmaktadır:
| Faz | Kullanıcı |
|---|---|
| Başlangıç | 0 – 1.000 |
| Büyüme | 1.000 – 10.000 |
| Ölçek | 10.000+ |
| Paydaş | Faydalar |
|---|---|
| İnovatörler | Hisse vermeden ve sunum yapmadan fikirlerinden para kazanır. Her konumdan küresel bir alıcı havuzuna ulaşır. Fikri mülkiyetini satın alma anına kadar korur. Kariyer Modu ile görünür bir itibar oluşturur. |
| Yatırımcılar ve şirketler | Ön elemeden geçmiş, sahipliği net, uygulanabilir fikri mülkiyet. Daha az arama, daha çok üretim (“arayışsız Ar-Ge”). Sektöre özel bildirimler. Tam ihtiyaç duydukları problemi yayımlayıp hedefe yönelik çözümler alma imkânı. |
| Kamu ve kamu kurumları | Kamu yararına projeler için sahipliği net, elemeden geçmiş inovasyonlara erişim. |
| Toplum | Daha fazla fikir hayata geçer. Yaratıcı emek, üreticinin yaşadığı yerden bağımsız olarak gerçek bir gelir kaynağına dönüşür. |
| Platform işletmecisi | Düşük sabit maliyetle, yinelenen abonelik geliri ve her satıştan komisyon. |
| Risk | Önlem |
|---|---|
| Satın alma öncesi fikri mülkiyet hırsızlığı / sızıntısı | Kasa satın alma anına kadar kilitli kalır. Tanıtımlar bağlantı veya iletişim bilgisi içeremez. İnovatörler bir fikirde adlarını gizleyebilir. |
| Düşük kaliteli veya yanıltıcı ilanlar | Yeni satıcılar için Kariyer Modu fiyat tavanları, yapay zekâ değerlendirme puanları, alıcı yıldız puanları, 48 saatlik itiraz süresi ve dolandırıcılıkta yasaklama (güven puanı sıfır). |
| Hakaret içeren içerik | Kullanıcıların gönderdiği tüm metinlerde otomatik dil denetimi. |
| Platformun veya içeriğinin toplu olarak kopyalanması | Kasa içeriği yalnızca doğrulanmış alıcılara açıktır, otomatik toplu kopyalama kısıtlanır ve önizlemelerin kolayca kaydedilmesi zorlaştırılır. |
| Aksayan ödemeler nedeniyle gelir kaybı | Dondurulmuş hesaplar işlemleri engeller ama tüm verileri korur; böylece kullanıcılar platformu terk etmek yerine hesaplarını yeniden etkinleştirmeye teşvik edilir. |
Anahtar kelimeler: inovasyon pazar yeri, fikir pazarı, fikri mülkiyet, yatırımcı, açık inovasyon, itibar sistemi
Bu fikri faydalı bulduysanız yazarın açık çalışmalarını GitHub Sponsors üzerinden destekleyebilirsiniz.
GitHub’da merihilgor’a sponsor olun
İlk olarak Merih İlgör tarafından tasarlanmıştır (SRS v2.5, Şubat 2026); burada açık bir proje fikri olarak yayımlanmaktadır.
Bu çalışma, ticari olmayan kullanım için CC BY-NC-SA 4.0 lisansı ile lisanslanmıştır (bkz. LICENSE). Ticari kullanım için gelir paylaşımı anlaşması gereklidir (bkz. COMMERCIAL-LICENSE.md). Değiştirilmiş sürümler yeni bir fikir olarak satılamaz veya üçüncü kişilere aktarılamaz; patent benzeri haklar saklıdır. Bkz. COMMERCIAL-LICENSE.md.